راه ابریشم

لباس از جمله نمودهای عینی ومهم فرهنگی یک قوم است. به تعبیر بهتر لباس هر قوم مشخص کننده هویت و شخصیت فرهنگی آن قوم و نشانه پایندی و اعتقاد مردم به آداب و رسوم جامعه خویش است. بر این اساس بایستی از لباس های بومی سرزمین باستانی ایران  یاد کرد که در عین زیبایی کارکردی چندگانه دارند و مواردی همچون پوشیدگی، راحتی، شادابی، تنوع، رعایت مسائل بهداشتی و اخلاقی و بسیاری موارد دیگر در آن ها لحاظ شده است.

لباس بومی لرستان از جمله لباسهای محلی ایرانی است که با وجود سادگی، بسیار زیبا است، اما امروزه متاسفانه تنها در بعضی مناطق روستایی و عشایری از آن استفاده می شود.

آن دسته از زنان لر که جوانتر هستند از پارچه های رنگی و در طرح های شاد و با سربندهای زیبا و آن ها که مسن تر هستند از پارچه های تیره تر با طرح های ساده و سربندهای سیاه و سفید استفاده می کنند.

کلنجه، سرداری، گل ونی، شلوار، پیراهن، یل(کت) از انواع لباس های زنان لر به شمار می روند که هر کدام تعریف و مورد استفاده خاص خود را دارند.

تاثیر لباس زنان لرستانی بر روح و روان مردم این دیار چنان بوده است که معمولا زن لر را در هاله ای از حرمت و قداست فرو می برده و تاثیر روانی و امنیتی مطلوبی در میان اعضای ایل و طایفه و خانواده بر جای می گذاشته است، چندان که وقتی یک فرد به سربند، لچک،پیراهن و دامان مادر خود سوگند یاد می کرد، شنونده را در پایبندی به قول و عمل خویش مجاب  و قانع می ساخت .

  پوشاک مردان لر نیز البته با تزیینات کمتر و جزیی تر شامل ستره، شال، کپنک، چوغا، پیراهن، کلاه نمدی و گیوه است که هر یک از آنها علاوه بر جنبه پوشیدگی و اعتماد به نفسی که ایجاد می کنند، با شرایط اقلیمی و جغرافیایی و فرهنگی منطقه لرستان تناسب لازم را دارند.

 البته باید دانست که در لباسهای مردم طوایف و تیره های مختلف لر در هر منطقه  تغییرات جزیی  دیده می شود، اما در هر حال ساختار اصلی آنها یکی است.

امروزه که فرهنگ رفتاری و پوششی بیگانه و طرح های ماهواره ای و مدهای غربی،  فرهنگ نجیب و دیر پای ایرانی و اسلامی جامعه ما رانشانه رفته اند و از طرفی نیز پوشاک وارداتی ارزان قیمت چینی و همچنین  صنعت زیر زمینی پوشاک و تبعیت بی رویه سود جویان از ژورنال های غربی سلامت اقتصادی، بهداشتی و روانی جامعه را با خطر جدی مواجه ساخته اند، رویکرد مسئولان و دست اندرکاران امر پوشاک به لباس های بومی و سنتی کم و بیش رو به افزایش گذاشته است. اما باید دانست که لباس های بومی و محلی برای رواج و استقبال هرچه بیشتر از آنها، بایستی به شکل امروزی طراحی وتولید شوند. از سوی دیگر همانطور که یک نظریه فرهنگی می گوید هر عنصر فرهنگی اگر خود قدرت نو شدن و سازگاری با شرایط را نداشته باشد محکوم به فناست .

خوشبختانه لباس بومی و محلی ایرانی  به عنوان یک عنصر فرهنگی این قابلیت رادارد که احیا شود و کارشناسان در مورد طراحی لباس امروز مردم جامعه ایران با پشتوانه لباس های بومی خوشبین هستند و معتقدند که می شود لباسی طراحی کرد که هم لباس روز باشد و هم برخوردار از پشتوانه های غنی فرهنگی بومی و سنتی .

مریم احمدی که  در زمینه طراحی و تولید پوشاک محلی لرستان فعال است در این باره می گوید: استقبال مردم و به خصوص جوانان از لباس های محلی با طراحی روز مطلوب و مناسب است اما با توجه به فترت و گسستی که میان گذشتگان و نسل جوان ایجاد شده کار فرهنگی بیشتری در این زمینه بایستی صورت بگیرد.

 احمدی که لوح تقدیر وزارت تعاون و نیز لوح تقدیر تعاونی های برتر استان لرستان را در زمینه تولید پوشاک محلی در سال87 دریافت داشته است می افزاید: در نمایشگاه سراسری که آبان ماه امسال در خرم آباد برگزارشد، در یک اقدام ابتکاری و با هماهنگی معاونت صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی لرستان، چند نفر آقا و خانم با پوشیدن لباسهای لر ی در میان بازدیدکنندگان حاضرشدند که این کار به منظور آشنایی و آشتی مردم با میراث گذشتگان و داشته های فرهنگ غنی سرزمین لرستان صورت گرفت و از قضا انعکاس خوبی هم داشت.

احمدی در خصوص تهیه بعضی لوازم زینتی و زیور آلات از قبیل سکه های تزیینی و انواع گوی که در لباسهای بومی به کار می روند می گوید: چون تولید این قبیل لوازم در داخل کشور مقرون به صرفه نیست به ناچار برای تهیه آنها به چینی ها سفارش داده ایم.

احمدی مشکل دیگر تولید کنندگان لباسهای محلی لرستان را بازاریابی عنوان می کند و می افزاید: چون بازاریاب نداریم خودمان مجبورهستیم برای تبلیغ لباسهایمان به فروشندگان و تولیدکنندگان دیگر، به خصوص تهرانی ها مراجعه و بازاریابی کنیم. وی ادامه می دهد: وقتی آنها تنوع و قابلیت های لباس های لری را می یبینند برای همکاری با ما به سهولت اعلام آمادگی می کنند.

احمدی همچنین وجود یک نمایشگاه دائمی برای معرفی تولیدات لباس لری در سطح استان و به خصوص شهرستان خرم آباد را ضروری دانسته و اظهار می کند: وقتی یک نفر مشتری بخواهد لباس لری سفارش بدهد و یا خریداری کند نمیداند به کجا بایستی مراجعه کند و اگر نمایشگاهی برای این منظور وجود داشته باشد تا تولیدکنندگان لباس بومی ، تولیدات خود را در آنجا عرضه کنند، این امر در رشد و رونق این حرفه تاثیر مطلوبی خواهد داشت.