راه ابریشم

اين مطلب در ضميمه روزنامه اطلاعات، مورخه دوم ارديبهشت ۸۸ به چاپ رسيده است.

آدمي براي هزاره هاي متوالي بر روي زمين زيست، نان از دل زمين به دست آورد، آب از دل زمين برگرفت و سرانجام در دل زمين آرام يافت. اين ماجرا همچنان ادامه داشت، تا آنكه در حدود يكصد و پنجاه تا دويست سال پيش انقلاب صنعتي به وقوع پيوست. انسان كه تا اين زمان قدردان زمين بود و به شكرانه برخورداري از نعمت هايي كه حاصل مي كرد، حرمت و قداست زمين را پاس مي داشت و به همين منظور گاه و بي گاه به جشن و شادماني مي پرداخت، ناگهان ايمان از كف داد و با ابزار و امكاناتي كه چيرگي او را بر طبيعت ميسر ساخته بودند، به هواي  انباشت هرچه بيشتر مال و ثروت جاي جاي زمين را بردريد، آب رودخانه ها و درياها را از گندِ پسماندها و زباله ها ي كارخانجات و صنايع آكند، درختان را بركند و جنگل ها را نابود ساخت و هوا ي پاك و فرحبخش زمين را از ذرات مرگبار و سمّي انواع  گازهاي گلخانه اي انباشت، پس ميانگين دما افزايش يافت وسياره زيباي زمين بيمار و تب دار شد، به اين ترتيب چرخه طبيعي حيات برهم خورد و از اينجا به بعد بود كه طوفان ها وزيدن گرفتند، سيلاب ها جاري شدند، خشكسالي گسترش يافت، فقر و بيماري شايع شد و جانوران و حيوانات معصوم و زيبا از پاي درآمدند. در اين ميان بيم و ترس دولت ها از يكديگر كه ناشي از حرص و ولع آنها براي دست اندازي هرچه بيشتر برمنابع و امكانات بود نيز مزيد بر علت شد و آنها را به سوي ساخت انواع سلاح و مهمات مرگبار و ويرانگر و ازجمله سلاحهاي هسته اي سوق داد تا آنجا كه هم اكنون در زرادخانه هاي نظامي دنيا  بر روي هم تعداد حدود 27600 سلاح هسته اي وجود دارد كه از قدرت چند ده بار نابود كردن كره زمين برخوردارند. آنچه در اين ميان از ياد رفت و به كلي فراموش شد  زمين بود. انگار نه انگار كه اين سياره ميراث ارجمند گذشتگان و امانتي خطير از جانب آيندگان است. پس بحران از راه رسيد و عواقب آن همه گير شد. بر اين اساس جمعي كه از ديگران حساس تر و    خير انديش تر بودند به ميدان آمدند، اعتراض ها بالا گرفت، راه پيمايي ها انجام شد، اجلاس ها و نشست ها برپا و بيانيه ها صادر گرديد. در اين بين روزي هم به نام «روز جهاني زمين پاك» نامگذاري شد. ماجرا از اين قرار بود كه در سال 1969 جان مك مونل فرزند يك مبلغ مسيحي و علاقه مند به عرصه هاي دين، علم و صلح روز زمين پاك را در اجلاس يونسكو مطرح كرد كه اين امر مورد استقبال جامعه جهاني و از جمله سيتو اتانت دبيركل وقت سازمان ملل متحد قرار گرفت. از آن پس مقرر شد كه روز 22 آوريل هرسال - مصادف با دوم ارديبهشت - به عنوان روز زمين پاك گرامي داشته شود. در اين روز برنامه هاي مختلفي در سراسر دنيا به اجرا در مي آيد. از جمله اينكه طبالان بر طبل ها مي كوبند و نوازندگان سازها را كوك       مي كنند و در كوچه ها و خيابانها به راه مي افتند و با نواختن انواع آهنگ به مردم هشدار مي دهند كه زمين در خطر است و بايد كاري كرد. در اين روز در كشور ما نيز برنامه هايي كه بيشتر جنبه نمادين دارند به اجرا گذاشته مي شوند و از جمله گروه هايي از دانش آموزان با پلاكاردها و پارچه نوشته هايي در دست  در خيابانها به راه مي افتند و شعاري چند سر مي دهند و بعد از آن به مدرسه باز مي گردند و ديگر همه چيز در محاق مي رود و فراموش مي شود تا سال بعد. حال آنكه بايست هر روز را روز زمين دانست و در اين خصوص خائف بود وانديشناك و چه بهترآنكه اين امر در ميان همين دانش آموزان و نوباوگان امروز كه زنان و مردان فردا هستند نهادينه شود، چه اينكه گفته اند: «ياد گيري در كودكي همچون كندن نقش بر سنگ است» كه هيچ گاه زدوده نخواهد شد. يك كودك و يك دانش آموز از همان ابتدا و با همه وجود بايد دريابد كه سلامت او در سلامت آفاق و پاكيزه بودن سياره زمين است و بديهي است كه اين مهم ميسر نخواهد شد مگر با سرمايه گذاري كافي و همكاري لازم از سوي ارگانهايي مثل آموزش و پرورش، صدا و سيما، كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان و نهادهاي ديگري از اين دست. در اين صورت است كه مي توانيم به آينده زمين اميدوار باشيم.