راه ابریشم

هرچند روز يك بار در دفتر انتشارات شاپورخواستِ خرم آباد جشن مختصري برپا مي شود و به بهانه چاپ و انتشار يك كتاب بساط چاي وشيريني و عرض تبريك به مؤلف و ناشر كتاب به راه مي افتد. انتشارات شاپورخواست كار خود را در نيمه دوم سال 84 آغاز كرد و درست يك سال بعد يعني در سال 85 به عنوان ناشرنمونه استان انتخاب شد و اين عنوان را براي دو سال پياپي ديگر يعني سال هاي 86 و 87 از آن خود ساخت. اين مؤسسه انتشاراتي در همين مدت محدود توانسته است در حدود هفتاد جلد كتاب در زمينه هاي مختلف، و به خصوص در زمينه لرستان پژوهي به چاپ برساند. انتشارات شاپورخواست به لحاظ كيفيت چاپ آثار منتشر شده - چه از نظر پاكيزگي و نقاحت متن و چه به لحاظ رعايت استانداردهاي فني - يك سر و گردن بالاتر از بسياري از انتشاراتي هاي ساير استانها و حتي بعضي انتشاراتي هاي مركز نشان داده است، و اين همه به همت مدير پرتلاش و خستگي ناپذيرآن، يعني آقاي سيد يدالله ستوده و همكاران زحمت كش ايشان صورت گرفته است. يكي از آخرين كتابهايي كه اخيرا در انتشارات شاپورخواست به چاپ رسيده و منتشر شده كتابي است با نام: «از وقتي كه صداي ملت درآمد» كه به نوبه خود موجبات شاديِ دوستان و از جمله نگارنده را فراهم آورد. اين كتاب كه اثر نويسنده طنزپرداز و منتقد آگاه، استاد علي رضا قوامي است، داراي نثري روان، هموار و يك دست بوده و در قالب طنز به موضوعات مختلف جامعه و بعضا مسائل استان لرستان پرداخته است. لازم به يادآوري است كه متن كتاب شامل سلسله مقالاتي است كه پيش تر در نشريه صداي ملت لرستان به چاپ رسيده و نامگذاري آن بر همين اساس بوده است. محتواي كتاب خبر از تراوشات ذهني و فكري فردي مي دهد كه بي هيچ اغراقي از فرهيختگي و فضل و كمال لازم برخوردار است و در عين حال بي هيچ داعيه اي در شهر خرم آباد روزگار مي گذراند و به قول اديب پيشاوري «جهاني است بنشسته در گوشه اي». نويسنده كتابِ « از وقتي كه صداي ملت درآمد» سال هاي بسياري در عرصه هاي طنز، سينما، تئاتر، شعر و روزنامه نگاري قلم زده و تجربه بسيار اندوخته است. بنابراين  نوجويان و طالبان و علاقه مندان به مسائل هنري به خصوص در زمينه نگارش و نويسندگي براي مطبوعات، مي توانند از وجود وي بهره ها ببرند. البته استاد قوامي ظاهرا براي مدت كوتاهي در انجمن اهل قلم استان لرستان به كار تدريس نويسندگي براي هنرجويان مشغول بوده اند اما چندان كه در اين روزها افتد و داني، اين كلاس نيز از بركت مهرورز ي هاي دولت نهم و اداره ارشاد استان لرستان به محاق رفت و تعطيل شد. جداي از بحث كتابِ «از وقتي كه صداي ملت درآمد» و باز جداي از بحث فضل و هنر جناب استاد قوامي، مورد ديگري كه در باره وي قابل تامل است شخصيت باثبات و استوار ايشان است، به طوري كه ناراحتي هاي متعدد جسمي به هيچ وجه نتوانسته او را منفعل و منزوي سازد، و حتي وي بسيار بيشتر از خيلي افرادي كه داراي چارچوب بدني سالمي هستند، توانسته است بر غناي فرهنگي و هنري ديار مالوف خويش بيفزايد. البته او اين همه را مرهون پدري زحمت كش، صبور و سخت كوش مي داند كه به مصداق عبارت «الاسماء ينزل من السما»، هم كريم نام داشته و هم كريمانه و سخاوتمندانه از دل و جان مايه گذاشته است و در هروله اي هر روزه، آن هم به مدت ده سال، و در حاليكه فرزند دلبندش را به دوش داشته، سعي مقدس ميان منزل و مدرسه را با صفاي تمام به جا ي آورده است، تا كودك از جان عزيزترش علم بياموزد و كسب افتخار كند و ديديم كه چنين نيز شد. بر اين اساس نويسنده كتاب همان طور كه در تقديم نامه كتاب آورده، آن را به پدر مهربان و فداكارش شادروان كريم قوامي تقديم كرده است.  ظاهرا استاد علي رضا قوامي كتاب ديگري در زمينه مسائل هنري، به ويژه سينما و تئاتر استان لرستان در دست تاليف و شايد هم آماده چاپ دارند. نگارنده به سهم خود بي صبرانه مشتاق و آرزومند چاپ آن كتاب ديگر، آن هم توسط انتشارات سرافراز شاپورخواست خرم آباد است. انشااله.

اين مطلب در ضميمه روزنامه اطلاعات، مورخه دوم ارديبهشت ۸۸ به چاپ رسيده است.

آدمي براي هزاره هاي متوالي بر روي زمين زيست، نان از دل زمين به دست آورد، آب از دل زمين برگرفت و سرانجام در دل زمين آرام يافت. اين ماجرا همچنان ادامه داشت، تا آنكه در حدود يكصد و پنجاه تا دويست سال پيش انقلاب صنعتي به وقوع پيوست. انسان كه تا اين زمان قدردان زمين بود و به شكرانه برخورداري از نعمت هايي كه حاصل مي كرد، حرمت و قداست زمين را پاس مي داشت و به همين منظور گاه و بي گاه به جشن و شادماني مي پرداخت، ناگهان ايمان از كف داد و با ابزار و امكاناتي كه چيرگي او را بر طبيعت ميسر ساخته بودند، به هواي  انباشت هرچه بيشتر مال و ثروت جاي جاي زمين را بردريد، آب رودخانه ها و درياها را از گندِ پسماندها و زباله ها ي كارخانجات و صنايع آكند، درختان را بركند و جنگل ها را نابود ساخت و هوا ي پاك و فرحبخش زمين را از ذرات مرگبار و سمّي انواع  گازهاي گلخانه اي انباشت، پس ميانگين دما افزايش يافت وسياره زيباي زمين بيمار و تب دار شد، به اين ترتيب چرخه طبيعي حيات برهم خورد و از اينجا به بعد بود كه طوفان ها وزيدن گرفتند، سيلاب ها جاري شدند، خشكسالي گسترش يافت، فقر و بيماري شايع شد و جانوران و حيوانات معصوم و زيبا از پاي درآمدند. در اين ميان بيم و ترس دولت ها از يكديگر كه ناشي از حرص و ولع آنها براي دست اندازي هرچه بيشتر برمنابع و امكانات بود نيز مزيد بر علت شد و آنها را به سوي ساخت انواع سلاح و مهمات مرگبار و ويرانگر و ازجمله سلاحهاي هسته اي سوق داد تا آنجا كه هم اكنون در زرادخانه هاي نظامي دنيا  بر روي هم تعداد حدود 27600 سلاح هسته اي وجود دارد كه از قدرت چند ده بار نابود كردن كره زمين برخوردارند. آنچه در اين ميان از ياد رفت و به كلي فراموش شد  زمين بود. انگار نه انگار كه اين سياره ميراث ارجمند گذشتگان و امانتي خطير از جانب آيندگان است. پس بحران از راه رسيد و عواقب آن همه گير شد. بر اين اساس جمعي كه از ديگران حساس تر و    خير انديش تر بودند به ميدان آمدند، اعتراض ها بالا گرفت، راه پيمايي ها انجام شد، اجلاس ها و نشست ها برپا و بيانيه ها صادر گرديد. در اين بين روزي هم به نام «روز جهاني زمين پاك» نامگذاري شد. ماجرا از اين قرار بود كه در سال 1969 جان مك مونل فرزند يك مبلغ مسيحي و علاقه مند به عرصه هاي دين، علم و صلح روز زمين پاك را در اجلاس يونسكو مطرح كرد كه اين امر مورد استقبال جامعه جهاني و از جمله سيتو اتانت دبيركل وقت سازمان ملل متحد قرار گرفت. از آن پس مقرر شد كه روز 22 آوريل هرسال - مصادف با دوم ارديبهشت - به عنوان روز زمين پاك گرامي داشته شود. در اين روز برنامه هاي مختلفي در سراسر دنيا به اجرا در مي آيد. از جمله اينكه طبالان بر طبل ها مي كوبند و نوازندگان سازها را كوك       مي كنند و در كوچه ها و خيابانها به راه مي افتند و با نواختن انواع آهنگ به مردم هشدار مي دهند كه زمين در خطر است و بايد كاري كرد. در اين روز در كشور ما نيز برنامه هايي كه بيشتر جنبه نمادين دارند به اجرا گذاشته مي شوند و از جمله گروه هايي از دانش آموزان با پلاكاردها و پارچه نوشته هايي در دست  در خيابانها به راه مي افتند و شعاري چند سر مي دهند و بعد از آن به مدرسه باز مي گردند و ديگر همه چيز در محاق مي رود و فراموش مي شود تا سال بعد. حال آنكه بايست هر روز را روز زمين دانست و در اين خصوص خائف بود وانديشناك و چه بهترآنكه اين امر در ميان همين دانش آموزان و نوباوگان امروز كه زنان و مردان فردا هستند نهادينه شود، چه اينكه گفته اند: «ياد گيري در كودكي همچون كندن نقش بر سنگ است» كه هيچ گاه زدوده نخواهد شد. يك كودك و يك دانش آموز از همان ابتدا و با همه وجود بايد دريابد كه سلامت او در سلامت آفاق و پاكيزه بودن سياره زمين است و بديهي است كه اين مهم ميسر نخواهد شد مگر با سرمايه گذاري كافي و همكاري لازم از سوي ارگانهايي مثل آموزش و پرورش، صدا و سيما، كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان و نهادهاي ديگري از اين دست. در اين صورت است كه مي توانيم به آينده زمين اميدوار باشيم.

اين مطلب در ضميمه روزنامه اطلاعات مورخه ۲۳/۱/۸۸ به چاپ رسيده است.

ميگوئل دسكوتو بروكمن رئيس شصت و سومين مجمع عمومي سازمان ملل در جريان يك كنفرانس خبري در اسفند ماه سال گذشته و در پاسخ به سئوال يك خبرنگار كه پرسشي را مطرح كرده بود گفته است: «من آموخته ام كه دنيا به سازمان ملل نياز دارد».

اظهار نظر صريح بروكمن در باره ضرورت وجودي سازمان ملل در حالي صورت مي گيرد كه وي طي مدت هفت ماه كه تا آن زمان از آغاز رياستش بر مجمع عمومي مي گذشت بارها از فضاي حاكم بر سازمان ملل و اركان آن انتقاد به عمل آورده بود. به طور مثال وي در يكي از آخرين اظهار نظرهايش كه در موسسه مطالعات و پژوهش هاي وزارت امور خارجه كشورمان صورت گرفت، گفته بود: «امريكا و چند قدرت ديگر به شيوه غير دمكراتيك از شوراي امنيت سوء استفاده مي كنند». با اين حال ديپلمات كهنه كار نيكاراگوئه اي كه پيش از اين به مدت يازده سال نيز وزير امور خارجه اين كشور بوده واقع بين تر از آن بود كه يكسره به انكار سازمان ملل متحد برخيزد و امكانات و ظرفيت هاي فراگيرترين و مهم ترين دستگاه ديپلماسي دنيا را ناديده بگيرد. در تاييد اظهارات بروكمن مبني بر نياز دنيا به سازمان ملل متحد بايد گفت كه جهان در حال تغيير است و دنياي آينده ديگر يك دنياي تك قطبي يا دو قطبي نخواهد بود، زيرا قدرتهاي جديد و تعيين كننده ديگري در قالب كشورها و اتحاديه هاي منطقه اي و بين المللي در حال ظهور هستند و اين موضوع مي تواند مانع از آن شود كه سازمان ملل همچون گذشته تحت سيطره يك يا چند قدرت خاص عمل كند. از طرف ديگر دولت ها و ملت ها و همچنين سازمانهاي بين المللي همچنان به ساز و كاري نياز دارند تا طي آن در باره مسائل جهاني نظير صلح، امنيت، تروريسم، محيط زيست، غذا، جمعيت و ... به تفاهم و تعامل دست يابند كه در اين صورت سازمان ملل متحد مي تواند چنين امكان و فضايي را براي آنها فراهم بياورد. سازمان ملل در طول بيش از شصت سالي كه از زمان تاسيس آن مي گذرد عليرغم همه ضعفها، كاستي ها و تعلل هايي كه داشته است با اين حال در زمينه هايي همچون پايان بخشيدن به برخي بحرانهاي بين المللي، حل و فصل درگيري هاي قومي و قبيله اي، توسعه بهداشت، تغذيه گرسنگان، اسكان آوارگان، كارهاي عمراني،  نظارت بر انتخابات، تقويت دمكراسي و بسياري موارد ديگر در نقاط مختلف دنيا نسبتا موفق عمل كرده است و البته درپاره اي موارد نيز از شكست بركنار نمانده است. اين در حالي است كه منتقدان معمولا بر روي شكست هاي سازمان ملل بيشتر از توفيقات و پيروزي هايي كه به دست آورده تاكيد مي كنند. در چنين شرايطي معمولا اين پرسش مطرح مي شود كه اگر سازمان ملل تاسيس نمي شد آيا دنياي بهتري در انتظار ما بود؟ پاسخ به اين سئوال قاعدتا نمي تواند مثبت باشد، چرا كه  سازمان ملل اصولا در پي سرخوردگي هاي جامعه جهاني از جنگ و خونريزي و اوضاع نابسامان دنيا شكل گرفته است و از طرفي سيري در اخبار و اطلاعاتي كه اين روزها در رسانه ها منتشر مي شود مؤيد اين نظر است كه روز به روز بر دامنه توقعات جامعه بين الملل از سازمان ملل متحد افزوده مي شود و رويكرد اعضا به آن رو به فزوني گذارده است. اما اينكه امكانات و ساختار فعلي سازمان ملل تا چه حد با اين توقعات دم افزون و شتابناك منطبق است موضوعي است كه پرداختن به آن مجال ديگري مي طلبد.

با سپاس از دوستاني كه مطلب احياء لباس هاي بومي مورد توجه اشان قرار گرفته و از طريق كامنت خواستار معرفي منبع و متون تحقيقاتي و سفارش لباس شده اند، مي توانند با شماره تلفن (۰۹۱۶۳۶۰۳۵۹۰)خانم احمدي تماس بگيرند.

اين مطلب قبلا در روزنامه ايران، ضميمه ايران زمين، ويژه لرستان به چاپ رسيده است

لباس از جمله نمودهای عینی ومهم فرهنگی یک قوم است. به تعبیر بهتر لباس هر قوم مشخص کننده هویت و شخصیت فرهنگی آن قوم و نشانه پایندی و اعتقاد مردم به آداب و رسوم جامعه خویش است. بر این اساس بایستی از لباس های بومی سرزمین باستانی ایران  یاد کرد که در عین زیبایی کارکردی چندگانه دارند و مواردی همچون پوشیدگی، راحتی، شادابی، تنوع، رعایت مسائل بهداشتی و اخلاقی و بسیاری موارد دیگر در آن ها لحاظ شده است.
لباس بومی لرستان از جمله لباسهای محلی ایرانی است که با وجود سادگی، بسیار زیبا است، اما امروزه متاسفانه تنها در بعضی مناطق روستایی و عشایری از آن استفاده می شود

اين مصاحبه براي روزنامه ايران، ضميمه ايران زمين، ويژه لرستان تهيه شده است.

مهتاب بازوند متولد 1356 است. از دوران تحصيلي ابتدايي به نقاشي و داستان نويسي علاقه مند بوده و از سال 72 به طور جدي به كار شعر روي آورده است. غزل او طرفداران خاص خود را دارد. فارغ التحصيل ادبيات فارسي و كارمند كانون پرورش فكري خرم آباد است. دستي هم در ويرايش متون ادبي دارد. پدر ايشان هم از شاعران مطرح استان لرستان هستند. به بهانه چاپ اولين مجموعه شعرمهتاب بازوند با نام« گنجشك ها برايم حرف ها دارند»، با او گفت و گو يي انجام داديم كه در ادامه آمده است.

كرم‌رضا تاج‌مهر از نويسندگان مطرح و با ذوق لرستاني است كه در حوزه ادبيات داستاني به فعاليت مي‌پردازد.وي علاوه بر خلق و توليد آثار داستاني زيبا در زمينه شناسايي و پرورش استعدادهاي جوان و علاقه‌مند به قصه‌نويسي نيز فعاليت دارد. در اين مصاحبه با وي درباره فعاليت‌هايش و تاريخچه و وضعيت داستان‌نويسي در لرستان به گفت‌و‌گو نشسته‌ايم.

این مطلب قبلا در روزنامه ایران- ضمیمه لرستان به چاپ رسیده است

آورده اند که سمندر حیوانی است که در دل آتش می رود اما نمی سوزد. با اینحال همین سمندری که آتش اعصار و قرون متمادی را تاب آورده و رخت حیات از اعماق زمان به دوران ما کشیده است، در همین زمان، در آتش سودای انسان متمدن هزاره سوم سخت شعله ور است و عنقریب که از خاکسترش نیز چیزی بر جای نماند.

لرستان از دیرباز مهد پرورش اسب بوده است. خانم فریا استارک جهانگرد انگلیسی، در سفرنامه اش، در بخش دیدار از سرزمین خاوه در شمال لرستان می نویسد: « به احتمال زیاد مراتع نیسان که اسکندر مقدونی موقع هجوم به پارس از آن ها دیدن کرده است در همین نواحی قرار داشته است. شهرت مراتع نیسان بیشتر به خاطر پرورش اسب است. اینان پیش از دوره هخامنشیان و اسکندر به پرورش اسب اشتغال داشته اند».[i]